Việc người thân bị bắt vì liên quan đến một vụ án hình sự là một cú sốc lớn đối với bất kỳ ai. Trong tình huống này, nếu không nắm vững quyền và quy trình pháp luật, gia đình rất dễ bị động hoặc có những hành xử sai lầm, ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án. Bài viết này cung cấp những bước cần thiết, giúp gia đình xử lý tình huống một cách đúng luật và hiệu quả.
1. Hiểu rõ lý do và hình thức bắt giữ
Theo pháp luật hiện hành, người bị bắt có thể rơi vào một trong các trường hợp sau:
Bắt quả tang: Bị phát hiện và bắt giữ khi đang thực hiện hành vi phạm tội.
Bắt khẩn cấp: Khi có căn cứ cho thấy người đó phạm tội nghiêm trọng, có nguy cơ bỏ trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ.
Bắt theo lệnh: Có quyết định khởi tố và lệnh bắt từ Viện kiểm sát nhân dân.
✅ Trong mọi trường hợp, cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo cho gia đình người bị bắt, đồng thời lập biên bản và thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục luật định.
2. Chủ động tiếp cận thông tin từ cơ quan chức năng
Ngay sau khi nhận được thông tin về việc người thân bị bắt, gia đình nên:
Liên hệ trực tiếp với cơ quan công an nơi tiến hành điều tra để yêu cầu cung cấp thông tin về: lý do bắt, thời điểm bắt, nơi tạm giữ và tình trạng của người bị bắt.
Ghi lại đầy đủ tên cán bộ phụ trách, các giấy tờ đã tiếp nhận hoặc được cung cấp (nếu có), cũng như mọi diễn biến liên quan.
📌 Việc tiếp cận thông tin sớm sẽ giúp gia đình chuẩn bị tốt hơn cho các bước tiếp theo, đặc biệt là trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người bị bắt.
3. Tham khảo và mời luật sư càng sớm càng tốt
Một trong những việc cần làm ngay là tìm kiếm sự trợ giúp pháp lý từ luật sư có kinh nghiệm về hình sự. Luật sư có thể:
Tham gia quá trình hỏi cung từ giai đoạn điều tra.
Hướng dẫn người bị bắt cách khai báo trung thực, đúng trọng tâm, tránh mâu thuẫn hoặc gây bất lợi cho chính mình.
Góp phần làm rõ tình tiết giảm nhẹ, tình tiết loại trừ trách nhiệm hình sự nếu có.
🧑⚖️ Việc có luật sư tham gia từ đầu sẽ tăng khả năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp và giúp gia đình tránh được nhiều rủi ro pháp lý không đáng có.
4. Quyền lợi cơ bản của người bị tạm giữ, tạm giam
Gia đình cần nắm rõ những quyền sau để giám sát việc thực hiện đúng pháp luật:
Quyền có luật sư bào chữa.
Quyền giữ im lặng trong một số trường hợp nhất định.
Quyền nhận đồ tiếp tế từ gia đình theo quy định.
Quyền được thăm gặp trong điều kiện pháp luật cho phép.
⚠️ Việc không nắm rõ các quyền này có thể khiến gia đình lúng túng, bỏ qua những cơ hội bảo vệ hợp pháp trong giai đoạn đầu.
5. Hành vi cần tránh trong quá trình hỗ trợ người thân
Trong tâm lý hoảng loạn, một số gia đình dễ có hành vi phản tác dụng:
❌ Không tiếp cận hoặc gây áp lực với người làm chứng hay cán bộ điều tra.
❌ Không đăng tải thông tin vụ án lên mạng xã hội, tránh làm sai lệch thông tin.
❌ Không “chạy vạy”, “xin xỏ”– có thể rơi vào hành vi vi phạm pháp luật.
👉 Thay vào đó, hãy tập trung thu thập giấy tờ, thông tin liên quan và phối hợp chặt chẽ với luật sư.
6. Lời khuyên từ góc độ pháp lý
Người bị bắt chưa hẳn đã là tội phạm. Họ chỉ là nghi phạm cho đến khi tòa án tuyên án bằng một bản án có hiệu lực pháp luật. Gia đình nên giữ sự tỉnh táo, chọn con đường xử lý đúng đắn: dựa vào pháp luật, không dựa vào cảm tính hay “mối quan hệ”.
Kết luận
Trong bất kỳ vụ án hình sự nào, việc gia đình hành động kịp thời và đúng luật có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn. Khi không chắc chắn phải làm gì, hãy tìm đến luật sư – đó là người đồng hành đáng tin cậy và hợp pháp nhất.
